In de middag vertrekken we per internationale trein vanuit Nederland. Via Duitsland en Berlijn reizen we naar Szczecin, in het uiterste noordwesten van Polen. Hier stappen we over op de directe nachttrein naar Warschau. Standaard overnacht je in een comfortabele 4- of 6-persoons couchette.

Afhankelijk van de dienstregeling en de meest comfortabele reisverbinding kan ervoor worden gekozen om onderweg een overnachting in een hotel of pension in Berlijn, Szczecin of Poznań op te nemen. De volgende ochtend reizen we dan uitgerust verder naar Warschau.

In de loop van de middag komen we aan bij onze eerste accommodatie in de Biebrzamoerassen, een boerderij in Wólka Karwowska. We kunnen alvast de omgeving rond de boerderij verkennen en zien zo al onze eerste vogels. Roepende kraanvogels op een akker en ooievaars die foerageren op natte graslanden. Overal hoor je het ´dudeljo´ van de wielewaal. Een noordse nachtegaal bij de boerderij zorgt voor achtergrondmuziek, samen met een aantal geelgorsen. En in het land achter de boerderij zie je misschien een grauwe klauwier op een elektriciteitsdraad.

Na een uitgebreid ontbijt maken we met ons busje een mooie rondrit door het uitgestrekte middenbekken van de Biebrzamoerassen. We volgen de rivier de Biebrza langs haar oevers en rijden door de karakteristieke natte, bloemrijke hooilanden. Dit is een paradijs voor vogelliefhebbers. Kemphanen, verschillende soorten ruiters en andere steltlopers zoeken hier naar voedsel, terwijl met wat geluk ook de zeldzame citroenkwikstaart zich laat zien tussen de wilgen langs de rivier. Boven de moerassen zweven regelmatig zeearenden, bruine kiekendieven en grauwe kiekendieven op zoek naar een prooi.

Onderweg bezoeken we ook het plaatsje Osowiec, centraal gelegen in de moerassen. Hier is het dal van de Biebrza op zijn smalst, waardoor dit al eeuwenlang een belangrijke doorgang vormt door het verder vrijwel ondoordringbare moerasgebied. De strategische betekenis van deze plek is nog altijd zichtbaar in de imposante vesting die eind negentiende eeuw door het Russische Rijk werd gebouwd. Het fort, omringd door een uitgebreid netwerk van grachten, speelde een belangrijke rol in zowel de Eerste als de Tweede Wereldoorlog, waarbij de moerassen een natuurlijke verdedigingslinie vormden.

De afwisseling van grachten, bossen, rietvelden, open water en droge akkers zorgt voor een uitzonderlijke soortenrijkdom. Langs de beboste grachten schiet regelmatig een ijsvogeltje voorbij, terwijl op de omliggende akkers vaak kraanvogels foerageren. In het uitgestrekte zuidbekken, met zijn mozaïek van wilgenstruwelen, rietvelden en plassen, zijn dwergmeeuwen en dwergsterns regelmatig te zien. Een op een doorn gespietste hagedis verraadt soms de aanwezigheid van een klapekster. Ook de roodmus, herkenbaar aan zijn karakteristieke zang die doet denken aan “please to meet you”, laat zich hier geregeld horen. Daarnaast broeden in dit bijzondere moerasgebied ook blauwborsten en buidelmezen.

Vandaag beleven we de Biebrzamoerassen vanaf het water. In de ochtend stappen we in de kano voor een ontspannen tocht over het kronkelende riviertje de Jegrznia. Al peddelend varen we door mysterieuze elzenbroekbossen waar de bever duidelijk zijn sporen heeft achtergelaten. Afgeknaagde boomstammen, omgevallen bomen en hier en daar een beverburcht verraden de aanwezigheid van deze onvermoeibare bouwmeester. Op een klein zandstrandje vinden we misschien zelfs de uitwerpselen van een otter, vaak met de schildjes van zoetwaterkreeften, een van zijn favoriete maaltijden.

Tijdens de kanotocht varen we door uitgestrekte rietvelden, een ideaal leefgebied voor tal van moerasvogels. Met wat geluk laten verschillende soorten rallen zich zien of horen. Ook snor, waaierstaartrietzanger en krekelzanger verraden hun aanwezigheid met hun kenmerkende, ratelende zang. Tussen het riet zingen rietzangers, rietgorzen en zowel grote als kleine karekieten, terwijl uit de verte de mysterieuze roep van de roerdomp klinkt. Regelmatig zweeft een bruine kiekendief laag over het riet op zoek naar een prooi.

In de middag verruilen we het water voor de iets hoger gelegen zandgronden aan de rand van de moerassen. De voedselarme akkers worden hier nauwelijks bemest en vormen daardoor een waardevol leefgebied voor bijzondere vogelsoorten. Kwartels en kwartelkoningen voelen zich thuis in dit kleinschalige landschap. Met een beetje geluk zien we een hop foerageren op een vers geploegde akker of horen we de zang van een ortolaan vanuit een populier langs een stille landweg.

Vandaag verkennen we de zuidelijke, vaak natste delen van de indrukwekkende Biebrzamoerassen. Dankzij vlonderpaden kunnen we de uitgestrekte zeggenmoerassen doorkruisen zonder natte voeten te krijgen. Hier gaan we op zoek naar een van de meest bijzondere broedvogels van Europa: de zeldzame waterrietzanger. Vanaf verschillende uitkijktorens en zandduinen genieten we van een weids uitzicht over het moeraslandschap en met wat geluk zien we tussen de wilgenstruwelen zelfs een eland verschijnen.

De vele natte graslanden, plassen en oude rivierarmen vormen een waar paradijs voor moeras- en watervogels. Witwangsterns, witvleugelsterns en zwarte sterns jagen boven het water, terwijl talrijke steltlopers foerageren langs de oevers. Hoog boven de moerassen zweven niet alleen talloze witte ooievaars, maar ook de veel zeldzamere zwarte ooievaar.

Later op de dag wandelen we over de rand van een moreneplateau, vanwaar we een schitterend panoramisch uitzicht hebben over het uitgestrekte Biebrzadal. Dit dal staat vaak tot ver in het voorjaar onder water en vormt dan een van de rijkste vogelgebieden van Polen.

Op de net drooggevallen graslanden verzamelen zich soms honderden kemphanen. Op hun traditionele baltsplaatsen kunnen we getuige zijn van hun spectaculaire baltsgedrag. Het geroep van meeuwen en sterns vult de lucht, terwijl aalscholvers af en aan vliegen. Op de ondiepe waterplassen dobberen brilduikers, pijlstaarten, slobeenden, smienten, futen en vele andere watervogels. Zodra een zeearend verschijnt, breekt er onrust uit en stijgen duizenden eenden tegelijk op om even verderop weer neer te strijken, een indrukwekkend natuurspektakel dat je niet snel zult vergeten.

Na het ontbijt nemen we afscheid van de uitgestrekte Biebrzamoerassen en reizen we via een afwisselende, landelijke route naar het wereldberoemde oerbos van Białowieża. Onderweg maken we verschillende stops in enkele van de mooiste natuurgebieden van Oost-Polen.

Onze eerste stop zijn de visvijvers bij Białystok, een geliefde plek voor vogelaars. Hier gaan we op zoek naar soorten als de roodhalsfuut en geoorde fuut. Ook de karakteristieke roep van de roodbuikvuurpad is in deze waterrijke omgeving regelmatig te horen.

Vervolgens rijden we naar het Siemianówka-meer, een uitgestrekt ondiep stuwmeer ten noorden van het Białowieża-oerbos. Dit gebied staat bekend als een van de beste plekken van Polen om zeearenden te observeren. Met wat geluk ontdekken we ook de fraaie citroenkwikstaart, die zich op enkele geschikte locaties langs de oevers laat zien.

Onderweg passeren we sfeervolle dorpjes met kleurrijke houten huizen en karakteristieke orthodoxe kerkjes. Hier lijkt de tijd te hebben stilgestaan en proeven we nog de authentieke sfeer van het oosten van Polen. Aan het einde van de dag arriveren we bij het eeuwenoude Białowieża-oerbos, een van de laatste overgebleven oerbossen van Europa en UNESCO-werelderfgoed.

Vandaag beleven we een van de absolute hoogtepunten van de reis. Nog voor zonsopkomst staan we op om de indrukwekkende ochtendzang in het Białowieża-oerbos te ervaren. Onder begeleiding van een ervaren gids van het Nationaal Park trekken we diep het beschermde bos in, een van de laatste oorspronkelijke laaglandoerbossen van Europa.

Nog voordat we het dorp verlaten, maken we in de historische paleistuin al kans op bijzondere soorten zoals de withalsvliegenvanger, taigaboomkruiper, boomklever, draaihals en kleine bonte specht. Daarna betreden we het oerbos, waar de natuur al eeuwenlang haar eigen gang mag gaan. Reusachtige bomen sterven, vallen om en vormen de basis voor nieuw leven. Op de met mos begroeide stammen van omgevallen woudreuzen groeit alweer een nieuwe generatie bomen. Het is een indrukwekkend voorbeeld van de natuurlijke kringloop die hier nog volledig intact is.

De grote hoeveelheid dood hout maakt het bos tot een paradijs voor spechten, uilen en talloze insecten. Met wat geluk laten grote bonte specht, kleine bonte specht, zwarte specht en de zeldzame witrugspecht zich zien. De imposante bomen reiken hoog boven ons uit, terwijl de bemoste stammen en weelderige ondergroei het oerbos een bijna sprookjesachtige uitstraling geven.

Onderweg ontdekken we wroetsporen van wilde zwijnen en misschien zelfs afdrukken van wolven. De zang van vink, fluiter en wielewaal klinkt door het bos, terwijl ook appelvink, bonte vliegenvanger, kleine vliegenvanger en mogelijk een havik onze soortenlijst verder aanvullen.

In de middag verkennen we de uitgestrekte bossen rondom Białowieża verder. Afhankelijk van de omstandigheden doen we dit te voet of per huurfiets. Zo krijgen we alle gelegenheid om nog meer van dit unieke natuurgebied te ontdekken en opnieuw op zoek te gaan naar de bijzondere flora en fauna die het bos zo beroemd maken.

Het vrijtoegankelijke bosgebied van Bialowieza is zo groot, daar zijn we in één dag niet mee klaar. Daarom hebben we nog een hele dag om dit prachtige gebied te bezoeken, waar veel plekken niet onderdoen voor het stricte reservaat. Misschien komen we wel een kudde Wisenten tegen.

Na het ontbijt nemen we afscheid van Białowieża en het indrukwekkende oerbos. Vervolgens reizen we terug naar Warschau, waar we in de middag aankomen. Aan het einde van de dag stappen we weer aan boord van de trein voor de terugreis richting Nederland. Afhankelijk van de dienstregeling overnachten we in een comfortabele 4- of 6-persoons couchette of in een hotel of pension onderweg.

Omdat we dezelfde avond verder reizen, is onze tijd in Warschau beperkt. Is er voldoende tijd beschikbaar, dan brengen we uiteraard een bezoek aan de sfeervolle historische binnenstad.

Warschau is een stad met een bewogen geschiedenis. De fraai gerestaureerde oude binnenstad, met haar pleinen, paleizen, kerken en musea, vertelt het verhaal van een stad die meerdere keren werd verwoest en telkens weer wist op te staan. Het meest indrukwekkend is misschien wel dat vrijwel de gehele historische binnenstad na de Tweede Wereldoorlog opnieuw is opgebouwd. Nadat de stad tijdens de oorlog vrijwel volledig was verwoest, herbouwden de inwoners Warschau steen voor steen aan de hand van oude tekeningen, schilderijen en foto’s. Dankzij deze uitzonderlijke wederopbouw staat de historische binnenstad tegenwoordig op de UNESCO Werelderfgoedlijst en vormt zij een indrukwekkend symbool van veerkracht en doorzettingsvermogen.

´s Middags komen we weer aan per trein in Nederland.